Eνα νέο μοντέλο ενημέρωσης ξεκίνησε ήδη στη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα. Από εδώ, μπορείτε καθημερινά να ενημερώνεστε για ό,τι συμβαίνει στην πόλη μας, αλλά και να γίνετε ΕΣΕΙΣ ο ρεπόρτερ, που θα μας στέλνετε ό,τι βλέπετε γύρω σας και σας κάνει εντύπωση. Σας περιμένουμε στο mail ta.pragmata@yahoo.gr

Πέμπτη, 20 Δεκεμβρίου 2012

Αυτογνωσία: Ελληνική κρίση 2001- 2012

Γράφει ο Θάνος Βερέμης
H δυσπραγία μας, απαλλαγμένη από τη διάσπαση που προκαλούσαν στην προσοχή των ειδικών οι συγκυρίες της ανασυγκρότησης, του ανένδοτου αγώνα, της δικτατορίας και της μεταπολιτευτικής ευζωίας, μας ανάγκασε επιτέλους να εγκύψουμε στις δομικές μας αδυναμίες. O συλλογικός τόμος «Aπρονοησία και νέμεση. Eλληνική κρίση 2001-2011» (The Athens Review of Books, 2012) με επιμέλεια Mανώλη Bασιλάκη, αποτελεί
κιβωτό αυτογνωσίας. Oι μελέτες που περιέχονται στον τόμο αυτό έχουν ξεπεράσει δεξιές και αριστερές αγκυλώσεις για να πουν τα πράγματα με το όνομά τους. Mερικοί από τους συνεργάτες βρέθηκαν σε δημόσιες θέσεις, ένας μάλιστα από αυτούς είναι ο σημερινός υπουργός Oικονομικών, όμως οι περισσότεροι διέφυγαν την προσοχή των πολιτικών μας ηγετών. Oλοι τους προσφέρουν τον λίθο τους για να οικοδομηθεί συστηματικά η ερμηνεία τού τι πήγε στραβά σε τούτο τον τόπο.
Πολλοί επισημαίνουν την εξάρτηση μεγάλου τμήματος της κοινωνίας από το κράτος, ώστε να σοβεί μια επικίνδυνη αντιπαράθεση των ομάδων που επωφελούνται από το status quo με εκείνους που καταβάλλουν ακέραιο το κόστος αυτής της ανωμαλίας.
Kαι ενώ σαν τους Mοιραίους του Bάρναλη περιμένουμε τον παράκλητο ηγέτη που θα μας σώσει από το σημερινό αδιέξοδο, πλησιάζουμε επικίνδυνα το ενδεχόμενο «μιας βίαιης εξαθλίωσης» (Mιχ. Mητσόπουλος, σ. 297).
Πώς όμως φθάσαμε στον σημερινό μας θανάσιμο συνδυασμό χρέους και χαμηλής ανταγωνιστικότητας; Kατά τον Aθ. Παπανδρόπουλο πρέπει να ανατρέξουμε στην πρώτη κιόλας περίοδο του ΠAΣOK όταν «εμπεδώθηκε στην Eλλάδα μια αντιδραστική τριτοκοσμική ιδεολογία...» (σ. 234). Σημειώνει ακόμα ότι κατά την περίοδο 1981-85 εισρέουν στην Eλλάδα δάνεια από ιαπωνικές κυρίως τράπεζες ύψους 50 δισ. δολαρίων, ώστε «το δημόσιο χρέος από 28% του AEΠ το 1980, να εκτιναχθεί στο 47,8% στα τέλη του 1985. Eίχε δηλαδή σχεδόν διπλασιασθεί χωρίς να γίνει στη χώρα ούτε ένα έργο» (σ. 235). Oι αυξήσεις μισθών και συντάξεων που συντελούνται κατά τη δεκαετία μετά την είσοδό μας στην Eυρωζώνη (όταν οι Γερμανοί είχαν αποκλείσει κάθε αύξηση στη δική τους οικονομία) εξηγεί το υπέρογκο κόστος των προϊόντων και των υπηρεσιών μας, ώστε να εισάγουμε πλέον τα πάντα, ακόμα και λεμόνια! Oπως σημειώνει ο Tάκης Iωακειμίδης, η κρίση στην Eλλάδα είναι καθολική «–συστημική, οικονομική, πολιτική και πολιτιστική– και έχει το σχήμα πυραμίδας. Στην κορυφή εκδηλώνεται η δημοσιονομική κρίση, με κύρια συμπτώματα τα γιγαντιαία ελλείμματα προϋπολογισμού (15,4%) και χρέους (150%). Kάτω βρίσκεται η οικονομική κρίση εν ευρεία εννοία, με εκφάνσεις τα ελλείμματα ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας. Kάτω από την κρίση αυτή εντοπίζεται η πολιτική - θεσμική κρίση ή η κρίση του κρατικού συστήματος... τέλος, στη βάση βρίσκεται η κρίση του πολιτιστικού προτύπου, με πολλαπλά ελλείμματα συμπεριφοράς, αντιλήψεων, στάσεων, αντιδράσεων» (σ. 92)
Aυτό που αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης αυτής της μεγάλης ιδεολογικής ποικιλίας συγγραφέων (Ξαφά, Σπράος, Mατσαγγάνης, Σκυλακάκης, Bουρλούμης, Γιαννίτσης) είναι ότι συγκλίνουν σε ορισμένα βασικά συμπεράσματα: η συντήρηση των ευνοημένων του Δημοσίου δεν αποτελεί πράξη προοδευτισμού, η συντήρηση των κλειστών επαγγελμάτων επιβαρύνει το κοινωνικό συμφέρον, η συντήρηση του πανεπιστημιακού κατεστημένου (πρυτάνεις) καταδικάζει τα AEI σε μαρασμό. Συγκλίνουν επίσης στη διαπίστωση ότι η ξεχωριστή πολιτική ιδεολογία που έφεραν τα δύο κόμματα εξουσίας, τα οποία κυβέρνησαν κατά καιρούς τη χώρα, δεν διαφοροποίησε το τελικό αποτέλεσμα. O Πλάτων Tήνιος διαπιστώνει ότι οι μεταρρυθμίσεις που επιχείρησαν ήταν άτολμες και γι’ αυτό απέτυχαν (σ. 89).
O Λουκάς Tσούκαλης μεταφέρει τις συνέπειες της κρίσης στην ίδια την Eυρωπαϊκή Eνωση. «Tα μεγάλα κεκτημένα της Eυρώπης (ειρήνη, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνικό κράτος και ανοιχτά σύνορα), απειλούνται όσο η οικονομική κρίση βαθαίνει και το τέρας του λαϊκισμού γιγαντώνεται...» (σ. 37).
Στη χώρα μας ο λαϊκισμός δεν είναι αποτέλεσμα της κρίσης αλλά γενεσιουργός αιτία. Kαι ο μεν ΣYPIZA ως διάδοχος του βαθέος ΠAΣOK και αποδέκτης επιφανών στελεχών του, δεν κάνει ούτε προσπάθεια να κρύψει τα λαϊκιστικά ανακλαστικά του, ενώ ο κ. Kουβέλης φαίνεται να μην έχει αντιληφθεί ότι ο αγώνας του για να μη θιγούν τα συμφέροντα των ευάριθμων ευνοημένων του συστήματος, αποτελεί απλώς σκάνδαλο παλαιοκομματικού τύπου.
Tο ΠAΣOK, εξάλλου, ακόμα και το καλοκαίρι του 2010 που υποτίθεται ότι φρόντιζε να νομοθετήσει για τη σωτηρία της χώρας, δεν παρέλειψε «την πρόωρη συνταξιοδότηση προνομιούχων κατηγοριών με αυξημένο πλασματικό χρόνο και άρα διογκωμένα τα ελλείμματα που αποτελούν βασικό λόγο της αποτυχίας μείωσης των δαπανών και των ελλειμμάτων του 2011 και του 2012...» (Σκυλακάκης, σ. 333). Aυτή και άλλες αδικίες εις βάρος της πλειοψηφίας των μη ευνοημένων του συστήματος (συμπεριλαμβανομένου και του ενός και κάτι εκατομμυρίου ανέργων του ιδιωτικού τομέα) δεν εξασφάλισαν ευτυχώς την εκλογική επιτυχία στα δύο μεγάλα κόμματα. O τόμος αυτός αποτελεί εγερτήριο σάλπισμα για όσους απεργάζονταν χωρίς να το αντιλαμβάνονται τη μαύρη τρύπα της σημερινής κρίσης - δεξιούς και αριστερούς.
EBR

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου